De Wijnhaeve: nog 30 jaar en dan neerhalen!!

Ik kan het nu niet langer ontkennen, hij staat er: De Wijnhaeve toren aan de Blaak in Rotterdam. Jarenlang was dit stuk braakliggende grond waar de trein richting Rotterdam-Zuid onder de grond raast een bron van inspiratie voor ons ‘kunstacademie-studenten’. We vierden er, zittend op kleedjes met broodjes en glaasjes wijn de intrede van het voorjaar en maakten experimentele ontwerpen voor dit prachtige stuk grond midden in het centrum van de stad.

En op een dag stond er een bord, met daarop een zeer treurige visualisatie van een weinig inspirerend bouwwerk. Een catalogustoren! Zonder identiteit, zonder enige verwijzing naar de historie van dit gebied (haven/treinen) en zonder een zichtbare toekomstige bijdrage aan de kosmopolitische uitstraling die deze omgeving de komende jaren zal krijgen.

Hoe kan zo’n gebouw in deze stad gebouwd worden? Rotterdam, de stad die graag pocht met haar skyline en haar moderne architectuur. Er is toch een Welstandscommissie? En een gemeenteraad? Juist op zo’n a-locatie verwacht je toch een zekere regie en ambitie van zowel deze partijen als degene die er gaat bouwen.
Het Laurenskwartier ondergaat de komende jaren een gigantische metamorfose. Waar de Hoogstraat, met zijn treurige jaren ’60 woningen als winkelstraat plotseling ophield en overging in een groot, kaal marktplein , waar de Laurenskerk, als een van de weinige nog overeindstaande monumenten van Rotterdam, als een eenzaam kind in een oorlogsgebied zich tussen al deze lelijkheid staande moest zien te houden en waar de Blaak, één van Rotterdams hoofdassen, totaal geen geborgenheid danwel grootsheid uitstraalt, dáár heeft de stad een blik met enthousiaste, hoogaangeschreven architecten opengetrokken om dit stukje potentie van allure te gaan voorzien. Het begon enige jaren geleden met het glazen Rotterdam City Building en niet veel later met het gemoedelijke complex ‘De Hofdame’ van Klunder Architecten.
Inmiddels zijn enkele gebouwen gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw. Rottanova van De Architecten Cie, een groot complex met appartementen en ruimte voor veel groen middels stapeling en verspringing waardoor ruimte ontstaat voor balkonnen en dakterrassen op veel verschillende niveaus, is van een kwaliteit die we in Nederland nog niet eerder gezien hebben, doelend op het binnenstedelijke, grootschalige karakter dat ruimte bied aan wonen binnen verschillende prijsniveaus èn de inwoners waardevolle buitenruimtes verschaft zonder daarvoor veel kostbare grond te moeten gebruiken. Naast dit project zal MVRDV’s fabuleuze markthal herrijzen, een gebouw dat de potentie heeft de levendige markt-en eetcultuur zoals we deze in het zuiden van Europa zien naar Rotterdam te brengen. Aan de Blaak, naast de markthal is onlangs begonnen met de bouw van Blaak 31, een aantrekkelijk ontwerp van KCAP Architecten waarin kantoren, een horecagelegenheid en een kunstgalerie ondergebracht worden.

Blaak 31 van KCAP, met ernaast MVRDV’s Markthal

Rottanova van De Architecten Cie

Hoog kwalitatieve architectuur in schril contrast met De Wijnhaeve-toren. Deze toren, niet hoog genoeg, niet slank genoeg, niet modern genoeg en indien ‘historisch’ het na te streven beeld was, niet historisch genoeg. Begrijp me niet verkeerd, ik zal me niet verzetten tegen een gebouw enkel omdat het een enigszins historiserend karakter heeft (taps toelopend naar boven, traditionele raamverdeling, antenne bovenop), ik verzet me tegen het gebrek aan kwaliteit (oa terug te zien in het materiaalgebruik en detaillering ), het gebrek aan fantasie en het gebrek aan inpassing in de omgeving. Wat bezielde de architect? Kon hij niets beters bedenken??
Op deze locatie had een gebouw dat een link zou leggen met de historie van deze plek (de Rotte die hier ooit naar de Maas stroomde, de havenfunctie die dit gebied ooit had en later de trein die hier boven de grond de verbinding vormde met het zuiden van de stad) veel beter kunnen bijdragen aan de toekomstige identiteit ofwel aan de Genius Loci (spirit of place). Daarnaast, historie daargelaten, nodigt het kavel en de locatie ook uit tot een meer iconisch gebouw. Het is een echte zichtlocatie. Een gebouw hoeft niet per sé de hoogte in om iconisch te zijn, denk aan het ING-gebouw langs de a10 van Meyer en van Schootten. Zo’n gebouw had ik hier nou graag gezien!

Wanneer ik erlangs kom breekt mijn ‘architectuur-hart’ een beetje. Hoelang zou het er nog staan? Persoonlijk vind ik het gerechtvaardigd om ‘m over 30 jaar weer te gaan slopen…..