Een portret van: Rob van der Hoeven

De kleur van Macht

Waarschijnlijk zijn een heleboel Rotterdammers, zonder het zich te realiseren, bekend met het werk van Rob van der Hoeven. 5 Jaar lang hing zijn 9 meter lange wandsculptuur ‘Indulgence’ aan de wand van café en poppodium Rotown op de Nieuwe Binnenweg. Indulgence nam als kunstwerk geen ruimte in, het was er gewoon, als een onderdeel van de identiteit van deze plek.

Met een speelse vormtaal, vrolijk maar brutaal, toont Rob een sterk staaltje popcultuur. In het werk Indulgence ontdekken we maskers, sterren, pornografische silhouetten en teksten als; ‘Why can’t this wait untill I die’. Misschien is dit wel 1 van Rob’s luchtigste werken want als we naar veel van zijn andere, van polystyreen geperste, werken kijken ontdekken we een hoop pijn.

Thema’s die vaak terug keren in het werk van Rob zijn oorlog en macht en de gevaren die onze maatschappij herbergt. Op bezoek in zijn atelier laat Rob mij één van zijn eerste kunstwerken zien; een iconische mini versie van een Griekse of Romeinse tempel, uit hout gesneden, dat zich opent met twee deurtjes waarachter een fronton verborgen zit. De fronton is opgebouwd uit speelgoed soldaatjes die, net als in een traditioneel wand-sculptuur, een scène tonen.

Deze verwijzing naar machtige rijken zien we ook vandaag de dag, ruim 25 jaar na zijn afstuderen aan de Willem de Kooning Academie, terug in zijn werk. In zijn studio staat een werk waar Rob nog aan werkt met de titel ‘Machtentfaltung’. Onder deze titel, die ‘machtsvertoon’ betekent, zien we een bouwwerk dat herinnert aan de Duitse architectuur uit het Derde Rijk. Hij heeft hiervoor gebruik gemaakt van een oude afbeelding. Door deze afbeelding op te blazen vielen enkele details weg, maar we herkennen allemaal de grootse en krachtige vormtaal van de architectuur uit die periode. De boodschap die hiermee overgebracht werd is voor iedereen duidelijk.

Dit duistere aspect van zijn werk zien we ook terug in andere werken alhoewel soms wat meer verborgen. Het werk ‘Hide’ is een volledig in zwart en wit opgetrokken beeld waarin we een bos zien met soldaten, wapens in de hand, klaar om af te vuren. Als toeschouwer kunnen we ons afvragen wie het gevaar vertegenwoordigd. Zijn het de soldaten in het bos? Klaar om ons aan te vallen? Of zijn wij het gevaar? En verschuilen zij zich achter de bomen, geweer in de aanslag om zich te verdedigen?
Veel van zijn werken bevat deze tweeledigheid en roepen daardoor vragen op bij de toeschouwer.

Ondanks de zware onderwerpen toont Rob’s werk luchtig en speels. Hij gebruikt voornamelijk primaire kleuren -rood, groen, blauw, geel- en vertaald zijn afbeeldingen in gesimplificeerde, grafische weergaven, opgelegd door het materiaalgebruik. Daarnaast speelt de techniek en het materiaalgebruik een grote rol in de speelse uitstraling van zijn werk. Rob maakt eerst mallen van mdf; houten platen fungeren als basis waarop alle vormen bevestigd worden. Dit deel van het proces neemt de meeste tijd in beslag, letter voor letter en alle andere vormen worden uit hout gehaald en op de mal bevestigd. Bij een kleine fabriek laat hij de mallen vervolgens uit polystyreen persen. Een leuke bijkomstigheid is dat de fabriek een beperking heeft met betrekking tot de afmeting van het te persen object. Daarom verdeelt Rob zijn werk in vlakken. Hoewel dit als een van buitenaf opgelegde beperking gezien zou kunnen worden omarmt Rob dit gegeven juist waardoor een extra dimensie in het werk ontstaat.
Het eindresultaat is een glad en gekleurd werk dat door het gebruik van plastic (polystyreen) toont als kinderspeelgoed.

Rob is een prettige persoon die urenlang kan vertellen over de Rotterdamse kunst- en muziekscene uit de jaren ’80, over het kraken van leegstaande fabrieken en schoolgebouwen in de stad met als doel ateliers te creëren voor kunstenaars, over de band die hij voelt met de Amerikaanse cultuur en tegelijkertijd de weerstand die dit land bij hem oproept en over de Poolse familie van zijn moeder die vroeger vanuit het oostblok, of te wel van achter het ijzeren gordijn, naar Nederland op bezoek kwamen om vervolgens te verdwijnen richting de Verenigde Staten, op de vlucht voor de macht van het Communisme.
Aangezien ik zelf van een andere generatie ben, zijn dit tijden die bij mij een vleug van nostalgie en verlangen naar een tijd die ik niet (bewust) meegemaakt heb oproepen.
Deze tijd zie ik zelf ook terug in zijn werk; herinnert het werk Hide niet aan de Vietnam-oorlog waar wereldwijd tegen gedemonstreerd werd en waarbij de rol van de Amerikaanse troepen steeds onduidelijker werd? En verwijst Rob niet dikwijls naar de popcultuur uit Amerika die in de jaren ’70 en ’80 ook in Europa steeds invloedrijker werd?
Zijn beelden vertellen duidelijk over een bepaalde periode maar zijn, vanwege de thema’s, tegelijkertijd ontzettend actueel.

Bekijk ook de website van Rob van der Hoeven en Bob Smit GALLERY.

David Schnell ‘Stunde’ @ GEM Den Haag

Voor wie geïnteresseerd is in moderne schilderkunst is het GEM in Den Haag hèt instituut om op de hoogte te blijven en om fantastische tentoonstellingen te zien . Eerder al maakte het GEM overzichtstentoonstellingen van toonaangevende kunstenaars als Tjebbe Beekman, Daniel Richter, Michael Raedecker en Leopold Rabus. Tot 3 oktober 2010 zijn, verspreid over 3 grote zalen, schilderijen van David Schnell te zien en toont men tevens in de kabinetten niet eerder getoonde zeefdrukken en linoleumsneden van zijn hand.

David Schnell (1971) behoort tot een groep vooraanstaande kunstenaars waaraan ook gerefereerd wordt als ‘de Neue Leipziger Schule’, allen opgeleid aan de Hochschule für Grafik und Buchkunst in Leipzig. Schnell studeerde in 2000 af en volgde vervolgens een Masteropleiding bij Prof. Arno Rink, schilder en Professor aan de Hochschule für Grafik und Buchkunst in Leipzig. In de periode 2003/2005 brak hij internationaal door met tentoonstellingen in o.a. Londen, Kopenhagen, Los Angeles, New York, Berlijn en Miami.

In Nederland is zijn werk voor het eerst te zien in 2006 in het GEM, tijdens de tentoonstelling ‘Schilderkunst Nederland. Deutschland Malerei‘ waarbij de opleving van neo-romantische en neo-realistische schilderkunst behandelt werd door 3 Nederlandse en 3 Duitse kunstenaars aan elkaar te koppelen. David Schnell werd hier gekoppeld aan de in Berlijn wonende en werkende Nederlander Tjebbe Beekman. Beiden schilderen landschappen die de staat van onze maatschappij weerspiegelen, waarbij Schnell zich voornamelijk focust op plekken in de natuur waar de mens zo langzamerhand de overhand krijgt.

Zijn schilderijen worden gekenmerkt door een centraal perspectief, natuurlijke en architectonische elementen en een overweldigend kleurgebruik. Zijn schilderstijl is precies doch vluchtig door het gebruik van schetsmatige lijnen en impressionistisch geschilderde achtergronden en natuurelementen. Het GEM toont grofweg schilderijen uit de periode 2005-2010 waarbij we sterke overeenkomsten zien maar ook enkele afwijkende werken.

Waar eerdere werken vaak vrij uitgewerkt en gestructureerd waren lijken een aantal nieuwe doeken, uit 2010, iets vrijer en impressionistischer, minder omkaderd. De rol van de architectonische elementen lijkt gemarginaliseerd en versplinterd. Geen strak omkaderde wanden, kubussen en planken maar grof geschilderde kleurvlakken die door hun perspectief in de verte nog wel enigszins aan architectuur doen denken.

Het kleurgebruik is net zo in het oog springend maar wellicht iets meer gethematiseerd waarbij doeken overwegend blauw, groen of oranje zijn. In eerdere doeken was dat ook al te zien zoals in de serie doeken die allemaal de naam van een kleur dragen (‘Gelb’, ‘Pink’ of ‘Grün’, allen uit 2007).

David Schnell’s werk is bijzonder imposant, door het perspectief, de kleuren, de schildertechnieken en zeker ook door de afmetingen van de doeken. Hij lijkt echter wel vrij intuïtief te werken waardoor je, zeker als je zijn werk door de jaren heen bekijkt, graag wat stof tot nadenken zou willen zien. Werkt Schnell nog met andere thema’s dan landschap en de overname door de mens? Is er behalve de relatie met landschapschilders uit het verleden ook nog een link met het heden? Ik ben zeer benieuwd hoe deze kwalitatief hoogstaande schilder zich de komende jaren ontwikkeld en zie alweer uit naar de volgende overzichtstentoonstelling. Voor nu blijf ik overdonderd door de schoonheid van zijn werk maar ben ik thematisch wel uitgekeken.

Te zien tot 3 okotber 2010 bij het GEM in Den Haag

Politiek en Poëzie @ Bob Smit Gallery

Kunstminnend Rotterdam is al op de hoogte; openingen op zondag middag, Fridays filmscreening elke vrijdagavond en, natuurlijk, sterk gepresenteerde moderne kunst. Rotterdam is een nieuwe gallery rijker en Bob Smit (eigenaar, Nieuwerkerk a/d Ijssel, 1982) pakt het nèt even anders aan dan de ‘oude garde’.

Bob Smit, zelf derde jaars student Autonome Beeldende Kunst aan de Willem de Kooning Academie, is ondanks zijn jonge leeftijd al een bekende in Rotterdam. Eerder runde hij de Window Gallery (bestaande uit slechts een etalage) op de Witte de Withstraat en organiseerde hij het ‘anti-Parade festival’ (als reactie op de, volgens hem, steeds commerciëler en minder gezellig wordende Parade).
Niet lang geleden deed zich de mogelijkheid voor om de net gerenoveerde ruimte op het Eendrachtsplein te huren en op 6 februari opende Bob Smit Gallery haar grote, ongeveer 5 meter hoge, deuren. En die deuren zijn altijd geopend. Bob wil de drempel om een gallery binnen te stappen daarmee verlagen. Zelf zit hij vaak in het zonnetje voor de deur.
Aan alles merk je dat Bob het anders aan wil pakken, dat hij iets wil veranderen in de gallerie-wereld. Niet alleen is hij het contact met de andere galeriehouders in de buurt aangegaan en tref je hem regelmatig aan bij bijvoorbeeld Galerie Delta op de Nieuwe Binnenweg, ook legt hij met zijn manier van handelen nieuwe verbanden tussen kunstenaars en kunstliefhebbers, zowel de kopers als de niet-kopers.

De openingen, om de 6 weken, vinden plaats op zondagmiddag. Met een biertje of een wijntje in de hand kunst kijken is een leuke manier om je zondagmiddag door te brengen. De sfeer bij Bob Smit is laidback, erg prettig.  Op vrijdagavond kun je er films kijken, tijdens Motel Mozaique liepen er schapen rond in de tuin en op een zaterdagmiddag trof ik er exposerend kunstenaar Hidde van Schie aan, zingend, met een gitaar in de hand. Bob Smit zit vol ideeën, en nog beter, hij voert ze allemaal uit!

Er wordt niet alleen gefeest in de galerie, er valt ook daadwerkelijk serieuze kunst te zien. De huidige expositie toont 2 kunstenaars; Machyta Oko Giebels en Rob van der Hoeven.
Bob kiest er voor om elke expositie 2 of drie kunstenaars te tonen. De kunstwerken gaan op die manier een relatie met elkaar aan en versterken elkaar zelfs, zowel op het diepere vlak van de betekenis als op het visuele vlak.
Het werk van beide kunstenaars hebben een politieke lading maar zijn beiden heel anders gevisualiseerd en uitgevoerd. Die uitvoering speelt tijdens deze expositie een grote rol. Machyta werkt met materie, hij prepareert zijn doeken met een mortel. Na het drogen van de mortel kerft hij in deze laag met stalen borstels, schrapers en metalen potloden. Zo ontstaat een tekening welke de basis is voor een schilderij. We zien schilderijen met hele vloeiende gekraste lijnen en zachte schilderingen maar ook met diepe groeven, felle kleuren en heel ver uitgewerkte beelden.

Dat contrast tussen die twee is wat mij betreft wel erg groot. Op de linker wand in de galerie hangen een aantal schilderijen welke heel poëtisch op mij overkomen; mannen die kinderen uit ‘oorlogszones’ wegdragen, in zachte teinten, veelal laag op laag opgebouwd met doffe en glanzende vlakken.
De schilderijen boven zijn veel feller van kleur en de afbeeldingen, van slaven en hedendaagse gangsters, komen op mij wat vlakker over. De zwarte Amerikaan speelt duidelijk de hoofdrol in deze doeken, de vooruitgang of achteruitgang van een groep staat ter discussie. Dit beeld wordt versterkt door het terugkerende gebruik van de afbeelding van Olaudah Equiano, een slaaf uit de 18e eeuw die zijn eigen vrijheid terugkocht en de nieuwe wereld veruilde voor Engeland alwaar hij een bekend spreker en later schrijver van zijn eigen biografie werd.

In contrast met het gebeeldhouwde en natuurlijke karakter van de doeken van Machyta presenteert Bob Smit de doeken van Rob van der Hoeven, kunststof (polystyreen) objecten die uit mallen worden geperst. Van elk doek bestaan 5 exemplaren, daarna is de mal versleten. Zijn doeken zijn bijna iconisch door het gebruik van slechts enkele kleuren per object en de vertaling van het beeld in hele simpele, bijna stripachtige, beelden. De beelden zijn maatschappelijk kritisch maar worden in hap-klare brokken gepresenteerd, slechts 1 boodschap per werk, versterkt door een tekst. We zien een opiumbloem met botten en een kruis, voorzien van de tekst ‘Summer of Love’ en een kerk of een huis zonder dak begeleid door de tekst ‘Void’. Het werk van Rob wordt versterkt door het werk van Machyta wiens werk veel serieuzer en zwaarder is. Rob’s werk steekt er ironisch en krachtig bij af.

Met deze twee kunstenaars zet Bob Smit een sterke expositie neer waarin de gebruikte technieken zeer contrasterend zijn, het kleurgebruik elkaar mooi aanvult en de kunstwerken op een zelfde manier tot denken aanzetten ondanks de verschillen in uitwerking.

Bob Smit Gallery
Eendrachtsplein 16
3012 LA Rotterdam

www.bobsmit.com
info@bobsmit.com

Opening Hours;
Tuesday – Sunday: 12.30 – 19.00
Fridays filmscreening: 19.00 – 22.00

*ivm tijdelijke sluiting van de galerie zijn de afbeeldingen van de kunstwerken afkomstig van de websites van de kunstenaars; Rob van der Hoeven en Machyta Oko Giebels

The Art Of Fashion @ Boijmans van Beuningen

The Art of Fashion: Installing Allusions
19 september 2009 - 10 januari 2010

Modeontwerpers zijn Kunstenaars!

Onlangs bezocht ik de nieuwste tentoonstelling van Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam: The Art Of Fashion. Een zeer uitgebreide tentoonstelling met kunstwerken uit de vroege jaren ’40 tot nu. Naast het tentoonstellen van unieke objecten van modeontwerpers (Comme des Garcons, Dai Rees, Viktor & Rolf, Christophe Coppens) is er aan een aantal ontwerpers gevraagd een nieuw stuk speciaal voor deze tentoonstelling te maken.

Deze tentoonstelling toont de overlap tussen mode en kunst. Modeontwerpers maken ook kunst! En dat is niet zo vreemd wanneer je je bedenkt dat zij hun inspiratie putten uit veelal dezelfde bronnen als beeldend kunstenaars. Meer en meer richten modeontwerpers zich op het maken van sculpturen, installaties en performances waarmee zij op hun beurt de kunstwereld beïnvloeden.

Hussein Chalayan (1970 Turkije/Cyprus), bekend als 1 van de meest conceptuele en experimentele mode-ontwerper van het moment, is één van de ontwerpers die werd gevraagd een speciaal stuk te maken voor de tentoonstelling. Hij maakte een tank-installatie met de titel: MICRO GEOGRAPHY: A CROSS SECTION, een onderzoek naar het ervaren van hier en nu in een tijd waarin mobiliteit zich telkens uitbreid. Daarnaast toont hij 2 mechanische jurken (uit een reeks van 5), de jurken veranderen van vorm waarmee zij verschillende stijlen uit het verleden van de modewereld tonen.

bekijk dit filmpje om de mechaniek van de jurken te zien

Ook zien we werk van de Belgische modeontwerper Walter Van Beirendonck (1957 en bekend als 1 van de ontwerpers van de ‘Antwerpse Zes’). Van Beirendonck laat zich inspireren door beeldende kunst, literatuur, natuur en etnische invloeden. Kenmerkend zijn felle kleurencombinaties en een sterke grafische inslag. Dat is ook te zien in zijn stuk voor deze tentoonstelling: 2357 – The Sequel, een sarcofaag waarin hij 300 jaar na zijn dood gevonden zou willen worden. Hij ontwierp een tempel waarin de sarcofaag een plaats krijgt. De tempel is gedecoreerd met elementen die zijn geïnspireerd op Afrikaanse tribale tradities en rituelen, vermengd met motieven uit Van Beirendoncks eigen collecties.

De tentoonstelling is min of meer opgedeeld in 3 delen; in de eerste zaal (en ook in een deel van de tweede zaal) die je de werken van de ontwerpers die speciaal gevraagd zijn om werk te maken: Viktor & Rolf, Naomi Filmer, Hussein Chalayan, Anna-Nicole Ziesche en Walter Van Beirendonck. In de 2e zaal is daarnaast een grote verzameling van experimentele objecten te zien van verschillende ontwerpers, vaak met een maatschappelijke of juist zeer intuitieve/persoonlijke achtergrond, en in de 3e zaal zien we het project ‘No References’ van Cristophe Coppens (hij ontleed hierin het lichaam in 33 stukken en verkend alle mogelijkheden voor het dragen van accessoires).

De tentoonstelling toont mijns inziens de wereld van de mode zoals velen deze meestal niet te zien krijgen. Ook modeontwerpers onderzoeken de wereld waarin wij leven en visualiseren dat op vergelijkbare wijze als beeldend kunstenaars dat doen. Soms is de gedachte achter het werk duidelijk te herleiden (zoals in The Sequel van Van Beirendonck) en soms is het werk van een zodanig conceptuele aard dat de intenties van de ontwerper wat minder duidelijk naar voren komen (Micro Geography van Chalayan) maar daarom niet minder intrigerend. Wat soms een beetje lastig is bij het bekijken van deze tentoonstelling is de zoektocht naar de betekenis van een werk. Slechts enkele werken zijn voorzien van een uitgebreide beschrijving, de rest heeft enkel een boordje met de maker, de naam en het jaartal waarin het gemaakt is. De werken zijn wel genummerd, de beschrijvingen zijn terug te vinden in de folder. Echter, zonder beschrijving kan de bezoeker onbevangen en onbevooroordeeld een werk ervaren en dat heeft ook weer z’n voordelen.

Deze tentoonstelling is een aanrader voor iedere mode- en kunstliefhebber en zeker ook voor diegenen die wat minder op de hoogte zijn van de modewereld, een echte eye-opener! Waanzinnig!!

Subculture

Een dag in de Lower East Side, New York City

’s Ochtends stappen we in midtwown Manhattan op de metro naar de Lower East Side om uit te stappen bij de halte ‘Essex str’. We zijn verrast wanneer we de metro uitlopen en weer bovengronds komen. Midtown Manhattan is groots, druk en volgebouwd maar in de Lower East Side hangt veel meer een dorps-sfeer. Smalle straten met laagbouw appartementgebouwen in typisch New Yorkse stijl, rode bakstenen gevels met ijzeren brandtrappen, worden onderbroken door een aantal grote straten, Delancey en Houston, welke me een beetje een Europees-gevoel geven.

De Lower East Side is één van de oudste buurten van Manhattan en van oudsher een echte arbeider- en migrantenwijk. Vele migranten waaronder Italianen, Polen, Oekraïners en vooral veel Duitsers hebben in de afgelopen eeuw hun stempel op de wijk gedrukt. De Joodse community is hier altijd het sterkst vertegenwoordigt geweest. De Joodse deli’s (koshere hot-dogs!), Yiddish theater, Synagoges en Joodse scholen zijn nog steeds in het straatbeeld vertegenwoordigd alhoewel er weer nieuwe groepen migranten, waaronder Japanners en immigranten uit Islamitische landen, bij zijn gekomen.

De wijk begon te veranderen in de jaren ’60 toen hippies, muzikanten en kunstenaars zich in het noordelijk gelegen East Village begonnen te vestigen. Er ontstond een hype; hotels vestigden zich er waardoor de huizenprijzen stegen, yuppies kwamen hierop af en de East Village splitste zich cultureel gezien af van de Lower East Side.
In de laatste 10 jaar zette deze ontwikkeling, gentrification genaamd, zich voort in de Lower East Side. Kunstgaleries, boutiques en musicvenuez vestigden zich in o.a. Ludlow Street en al gauw volgden de hotels, restaurants en bars.

De Lower East Side heeft zich inmiddels ontwikkeld tot een smeltkroes van culturen, zowel op etnisch vlak als op creatief gebied. En bovendien is de wijk veiliger geworden door alle mensen die zich ’s avonds op straat begeven.

Het ‘hipste’ stuk bevindt zich tussen Houston en Delancey street, het Sara D. Roosevelt park en , grofweg, Essex Street. Vanaf de metrohalte lopen we Ludlow Street in. Een smalle straat, net als alle andere straten in deze buurt, met mooie authentieke gevels en op straatniveau barretjes en boutiques, van vintage tot conceptuele fashion. Op Rivington Str. lopen we tegen een bijzonder boutique-hotel aan; Hotel on Rivington. Het eerste boutique-hotel in deze buurt heeft een spectaculaire entree; een futuristische, ei-vormige bubble en rood tapijt op de vloer, die lijdt naar een elegant ingerichte bar/restaurant. Op de eerste etage bevindt zich een strak vormgegeven balie en daarnaast een moderne bibliotheek in Italiaanse stijl. Het hotel heeft kamers met ramen van vloer tot plafond aan alle zijden van waaruit de gasten een prachtig uitzicht hebben over dit deel van Manhattan.

Na wat te hebben rond gelopen slaan we Stanton Street in waar we een leuk aziatisch restaurant tegenkomen, Noodlebar, op de hoek van Stanton en Orchard Str. Voor $7.95 kiezen we een gerecht van de kaart (we bestelden Pineapple fried rice met Kip en Pad Thai noodles met groenten) waarbij we een salade en 2 spectaculaire mini-loempia’tjes krijgen. Een heerlijke maaltijd voor een zeer lage prijs en de bediening is snel en bijzonder vriendelijk!
Daarna lopen we verder en kan ik mijn mode-verslaving bevredigen bij Pixie-market waar het moeilijk is om je in te houden! Naast een fantastische kledingcollectie verkopen ze er ook handtassen, schoenen en juwelen.
Alle items zijn van minder bekende ontwerpers en zeer bijzonder, goedkoop is het zeker niet! Ook voor heren is het goed winkelen in de Lower East Side, er zijn veel winkels en veel verschillende stijlen te vinden.

Van al dat lopen raken we vermoeid dus is het tijd om uit te rusten maar ’s avonds keren we terug.

Het is een uur of zeven, zaterdagavond, en na een opening van een kleine kunstgallerie te hebben bezocht lopen we weer verder door de wijk. Het straatbeeld is compleet veranderd. Het is nu aan het schemeren, mensen zijn naar buiten gekomen en ze zijn overal! Ze zitten buiten op de stoep, in restaurants en op terassen, overal staan fietsen geparkeerd, het is bijzonder gezellig en ook een beetje smoezelig. Van te voren hebben we op internet opgezocht waar we heen moeten voor wat leuke lifemuziek. Het aanbod in Manhattan is bijzonder groot dus is het altijd goed je van te voren te oriënteren zodat je weet waar je moet zijn. Wij hebben besloten naar ‘Cakeshop’ te gaan. Cakeshop, op 152 Ludlow Street, is een low-key barretje waar men cakejes verkoopt ,zowel ‘gewone’ als veganistische, bagels en verse soepen, maar er staan ook platenbakken waar je rond kunt snuffelen om bijvoorbeeld een oude plaat van Wham! op de kop te tikkenen en beneden is een duistere kelder met een heel klein podium waar 7 dagen in de week life-muziek is. De optredens beginnen vrij vroeg, soms al rond 8 uur, en de entreeprijzen zijn laag, wij betaalden $8 per persoon.

We kwamen speciaal voor CityCenter ; 2 jongens uit Brooklyn met wat apparaatjes, een gitaar, drums en zang die samen electronische folk-achtige muziek maken met veel beats, climax-en en delay’s. Fantastisch! Rond middernacht lopen we terug naar de metrohalte op Essex Street. Het is nog steeds druk en gezellig op straat en we voelen ons geen moment onveilig. Cakeshop was een perfecte afsluiting van een dag subcultuur-hoppen in de Lower East Side in Manhattan!!

Kunst: respectabel populisme vs elitair gedoe

Kunst: respectabel populisme vs elitair gedoe

Wie Amsterdam versus Rotterdam ter sprake brengt, heeft het vaak over de laatste stand van de eredivisie van het betaald voetbal. Maar hoe zit het met de prestaties op kunstgebied?

Door Dan

Vorig jaar maakte Wim Pijbes de transfer van de rebelse Rotterdamse Kunsthal naar het deftige Rijksmuseum. Onder Pijbes’ leiding kwam de Kunsthal tot grote bloei. Dat kwam mede door ‘verrassende combinaties van hoge kunst met alledaagsheid’. Van tentoonstellingen van lingerieontwerpster Marlies Dekker tot de sciencefictionserie Star Trek en voetbalclub Feyenoord. ‘Respectabel populisme’, zo was te lezen in een recent interview dat Pijbes eind juni met Elsevier had. Is de Kunsthal kenmerkend voor de Rotterdamse kunstmentaliteit?

De Kunsthal, Rotterdam

Nee, zegt ‘art watcher’ Ilana Ifrah. Zij studeerde aan de Willem de Kooning Academie in Rotterdam en blogt op de website www.no4cubic.wordpress.com over kunst en architectuur in Rotterdam. “De Kunsthal is gevarieerder qua aanbod, waardoor het misschien aantrekkelijker is voor ‘dagjesmensen’. Maar het mikt dus niet per se op de kunstliefhebber. De echte hedendaagse tentoonstellingen vind je in het Museum Boijmans van Beuningen”.
Het museum werd in 1841 opgericht, toen een gedeelte van de privécollectie van de Rotterdamse kunstverzamelaar Frans Jacob Otto Boijmans er werd ondergebracht. Die collectie ging voor een deel verloren bij een brand in 1864, maar werd in de jaren daarna steeds uitgebreid. De huidige naam ontstond doordat de collectie van Daniel George van Beuningen in 1958 werd toegevoegd.

Museum Boijmans van Beuningen, Rotterdam

Kunst is er bij Ifrah met de paplepel ingegoten; het was in dat museum waar ze als driejarige peuter aan de hand van haar opa al kwam. De collectie van het Museum Boijmans van Beuningen bestaat uit oude, moderne en hedendaagse schilderskunst. Er zijn werken te zien van Vincent van Gogh, Claude Monet, Piet Mondriaan, Salvador Dali en Andy Warhol. Hoewel Rotterdam in de Tweede Wereldoorlog door Duitse bombardementen verwoest werd en de stad door veel nieuwbouw de enige Nederlandse stad met een échte skyline is, gaat de museumgeschiedenis toch ruim 150 jaar terug in de tijd. Het Rijksmuseum is ouder, maar niet het oudste museum van ons land; dat is het Telyer Museum in Haarlem dat uit 1784 dateert.

De tijdelijke locatie van het Stedelijk Museum, Amsterdam

“De tegenhanger van het Boijmans van Beuningen is het Stedelijk Museum in Amsterdam. Een museum met interessante exposities en moderne kunst. Daar kom ik dan ook graag, hoewel dat tijdelijk in een gebouw naast het Centraal Station zat”.
Dat laatste lijkt het probleem van Amsterdam te zijn. Een aantal musea wordt nu tegelijkertijd verbouwd, zijn in aangepaste vorm open of zelfs helemaal gesloten. Het Stedelijk Museum gaat in 2010 open. Een gedeelte van de collectie is opgeslagen in een gebouw in Sloterdijk. Nu tourt het museum met het project Stedelijk in de Stad! tot eind 2009 door verschillende locaties in Amsterdam. Het Rijksmuseum zal, na een vertraagde en problematische verbouwing, in 2013 haar deuren weer volledig voor het publiek openen.
Maar een duidelijke vergelijking maken tussen de twee steden vindt Ifrah lastig.
“Amsterdam heeft meer internationale allure en aantrekkingskracht op toeristen. Maar Rotterdam heeft ArtRotterdam, de beurs die inmiddels zijn naam gevestigd heeft binnen Europa en daarbuiten. Bij de Amsterdamse tegenhanger ontbreekt dit nog, de kwaliteit is minder.
Rotterdam geniet ook op architectonisch gebied wereldkundige bekendheid door de stad zelf en het Nederlands Architectuurinstituut”.

Het Rijskmuseum, Amsterdam

Ifrah zegt wel goed zicht te hebben op de zogenaamde ‘gallery scene’, omdat haar vriend kunstenaar is. Het is in die wereld waar aankomende kunstenaars de kans krijgen om hun werk te exposeren. Maar dan moeten ze wel eerst de houder van een kunstgalerie overtuigen. Zij vervullen een belangrijke rol en zijn onderdeel van een veel groter netwerk, waar bijvoorbeeld ook kunstkenners en museumdirecteurs zich in bevinden.

In de gallery scene zijn de verschillen tussen de twee steden volgens Ifrah wel merkbaar. “Rotterdam is een broeinest van nieuw talent, waar iedereen welkom is. Amsterdam is wat meer gevestigd, hautain en gesloten. Een plek waar je als buitenstaander veel moeilijker tussenkomt omdat de scene daar uit alleen maar Amsterdammers bestaat”.

De in Amsterdam woonachtige digitaal kunstenares Edskea Beijlsmit-Verhoeff vindt ook dat de hoofdstedelijke kunstscene redelijk gesloten is. “Er is zeker een groot verschil tussen de Amsterdamse en Rotterdamse kunstwereld. Waar Rotterdam veel meer kunst en platforms biedt, blijft men in Amsterdam hangen in dogma’s als ‘wat is kunst?’ Er is een redelijk beperkte incrowd, die zichzelf continu afvraagt wat nou cultureel verantwoord is. In Rotterdam wordt meer vanuit de Amerikaanse visie van wat het publiek wil gedacht”.

Beijlsmit-Verhoeff maakt met haar bedrijf Ed-Art digitale schilderijen en doet naast allerlei kunstprojecten vooral performance en videokunst. Met ‘Body as tool’ exposeerde zij in 2007 in een Rotterdamse galerie. Op wat quasi grappige opmerkingen na, kreeg zij daar nagenoeg geen commentaar van haar Amsterdamse collega’s. Ze ziet zichzelf dan ook als global citizen, iemand die niet gebonden is aan een stad, regio of land.

Maar ook zij is van mening dat de Rotterdamse kunstscene meer broeit en minder bureaucratisch is. “In Amsterdam is altijd veel gedoe over subsidies en de commissies die daarover gaan. Je ziet veel arrogantie tussen kunstenaars onderling in het gevecht om de verdeling daarvan. Het wordt nog erger als er overheidsopdrachten worden uitgedeeld. Die bureaucratie is niet echt bevorderlijk voor de kunst”.
Hoe het er precies in de galerieën aan toe gaat, weet Beijlsmit-Verhoeff niet. Ze zit niet zo diep in die wereld, zegt ze.

De ’nieuwe’ directeur van het Rijksmuseum vindt ze in ieder geval een welkome aanwinst voor de stad. Het zou volgens haar eigenlijk helemaal niet om Amsterdam versus Rotterdam moeten gaan. Ifrah is het daar mee eens. “Een kunstenaar die uit Amsterdam naar Rotterdam zou komen, wordt hier gegarandeerd met open armen ontvangen”.

Is de overstap van Rotterdam naar Amsterdam moeilijker dan andersom? Ifrah vindt van wel: “Een vriend van ons is een redelijk gevestigde kunstschilder. Hij is recent verhuisd naar Amsterdam en al een hele tijd bezig om zijn werk daar in een galerie te krijgen. Maar het lukt gewoon niet. Het blijft ons kent ons”.
Iemand die een tegengeluid laat horen is Cokkie Snoei. De Rotterdamse galeriehoudster opende in april een galerie in de Jordaan.  Zij vindt dat het kunstklimaat en de aantrekkingskracht van Rotterdam op kunstenaars juist minder is geworden. “Dat komt deels door de Lijst Pim Fortuyn. Onder die partij werd er niet echt een lange termijn visie op kunst ontwikkeld.  Ik zie veel jonge kunstenaars nu de stad verlaten”.
Snoei is pas de tweede Rotterdammer met een galerie in de hoofdstad, Ron Mandos ging haar voor. Maar dat was uit ruimtegebrek: hij kon een groter pand in Amsterdam krijgen. In het geval van Snoei speelde teruglopende bezoekersaantallen in haar galerie aan de Mauritsweg een rol. Ze zegt het te moeten hebben van het establishment en dat is in Amsterdam beter vertegenwoordigd.
Het openen van de galerie ging vrij soepel; ze liet doorschemeren dat ze op zoek was naar een locatie, waarop een collega haar tipte. Ze vindt het echter lastig om iets te zeggen over verschillen tussen de twee steden. “Ik werk met nationale en internationale kunstenaars. Wel heeft Amsterdam een betere infrastructuur en grotere aantrekkingskracht op mensen uit het buitenland” Snoei vindt geslotenheid niet iets typisch Amsterdams, maar iets dat in elke subcultuur plaatsvindt. “Je moet op zoek naar je plekje en soms moet je je daarbij eerst bewijzen”.

Dit is Dan’s eerste gastblog op No4Cubic, wil je meer van hem lezen? Kijk dan op zijn blog.

De horizon verdwijnt!

Vol=Vol, een beladen term uit de jaren ’80 en ’90 gebruikt door personen die de toestroom van emigranten niet waardeerden en wensten te stoppen. Deze mensen verpakten hun mening in deze term om de racistische achtergrond van hun ideeën wat te verbergen; Nederland is te vol voor nóg meer emigranten.

Nu zijn we zeker 15 jaar verder en Nederland is nóg voller geworden; van 15 miljoen naar zo’n 16,5 miljoen inwoners zijn we gegroeid. Met mensen heb ik geen probleem en met waar ze vandaan komen al helemaal niet, maar al deze mensen hebben huizen nodig en ze moeten ergens werken, ze rijden in auto’s en bezoeken scholen en ziekenhuizen. Wanneer ze oud worden verhuizen ze naar bejaardentehuizen.

De toekomst van ons land, of eerlijk gezegd ons landschap, baart me zorgen ….voornamelijk het gebrek eraan. De laatste jaren hebben wij zoveel stukken grond volgebouwd zien worden. Weilanden werden woonwijken, weilanden werden industrieterreinen, weilanden werden wegen naar woonwijken en industrieterreinen.

Het is natuurlijk ook verklaarbaar, het was nooit anders, verstedelijking hoort al enkele eeuwen bij de mens.

Toen mijn grootmoeder geboren werd was Rotterdam een driehoekig gebied aan de rivier, een handelscentrum(pje). Daar kwamen mensen op af en die moesten ergens wonen. Toen mijn moeder geboren werd was de stad zijn oorspronkelijke grenzen ver voorbij gegroeid, misschien was de stad inmiddels wel 2x zo groot geworden. Hele woonwijken waren erbij gekomen. En toen werd ik geboren en ook ik heb de stad constant zien groeien. En dat gaat zo in alle steden en ook in dorpen. Mijn vraag is dan ook; hoelang kan dit nog doorgaan? Tot elke laatste km2 is volgebouwd? Hoelang staan we dan elke dag in de file met z’n allen? En hoe klein zullen we dan wonen? Wie kan zich nog een tuin permitteren? En zullen er veel mensen om deze reden uit Nederland verhuizen?

Rondreizend door een land als de Verenigde Staten ontdek je ECHTE ruimte. Zodra je een stad uitrijdt ben je ook echt de stad uit. Oftewel: In de Natuur. Wat een verademing voor een Nederlander, voor iemand uit de Randstad, waar nauwelijks nog natuur bestaat op wat groenstroken en rivieren na.

Het doet zeer om ons land zo te zien dichtslibben. Waar zijn we in hemelsnaam mee bezig? Moeten we geen verantwoordelijkheid nemen en een begin maken met het in ere herstellen van bepaalde gebieden?

De grootste doornen in het landschap zijn wat mij betreft de industrieterreinen. Deze zijn de laatste tientallen jaren als paddestoelen uit de grond geschoten en zijn volledig ongecontroleerd blijven groeien. Voor dit fenomeen is de passende term ‘sprawl’ bedacht, wildgroei. Kenmerkend voor deze gebieden is de lage dichtheid en het feit dat ze vaak sneller groeien dan de bevolkingsgroei.

In een land met zo weinig grond moet dat niet mogelijk zijn. Daar draait het om concentratie en moet de focus liggen op kwaliteit. Veel bedrijven verhuizen naar industrieterreinen omdat ze langs snelwegen liggen en op ‘goedkopere’ grond gebouwd zijn. Daardoor zijn honderden vierkante meters aan kantoorruimte in de steden leeg komen te staan. We moeten het dus aantrekkelijker maken voor bedrijven om naar binnensteden te verhuizen. We moeten zoeken naar plekken waar industrie op een efficiënte manier geconcentreerd kan worden zodat daar aan verdichting gewerkt kan worden. Elke stad of gemeente zou een aantal locaties kunnen aanwijzen waar de industrie zich moet concentreren. Gebouwen met meerdere etages (en zelfs ‘hoogbouw’) moet de norm zijn want enkel-laagse bouw resulteert in spreiding. Op die manier kunnen industrieterreinen gesloopt worden om plaats te maken voor het oorspronkelijke Hollandse landschap.

Ook vraag ik me vaak af of de intensieve woningbouw van de laatste jaren nog wel in verhouding staat met de bevolkingsgroei. Is het niet verstandiger om ons te concentreren op binnenstedelijk wonen in plaats van vinexwijk na vinexwijk aan te leggen in de zo spaarzame landelijke gebieden rondom onze steden? Ook dit is sprawl!

Groen daklandschap in het centrum van Almere van Christian de Portzamparc

Het is belangrijk om met een moderne blik naar onze steden te kijken; wat kunnen we verwachten m.b.t. de parkeerdruk (de komende 50 jaar)? Hoe kunnen we mensen een buitenruimte bij hun woning geven die waardevol is maar geen extra grond gebruikt? En hoe kunnen we mensen zoveel mogelijk stimuleren om binnen de stad de auto te laten staan? Dit zijn geen nieuwe thema’s maar zo nu en dan hierover praten en ondertussen maar door blijven bouwen lijkt geen optie meer te zijn.

Geen woningcomplex meer zonder grootschalige, ondergrondse, parkeergarage. Ruime stadswoningen met aantrekkelijke dakterrassen of gemeenschappelijke (hooggelegen) recreatieve pleinen, gebouwd volgens een stapelend principe zonder gelijk een flatgebouw te worden. Een voorbeeld hiervan is de recentelijk verbouwde Schiecentrale in het Rotterdamse Loydkwartier (MeiArchitecten) waar tussen de bouwvolumes op hoogte een omsloten plein is gerealiseerd waar , buiten enkele voorzieningen voor de bewoners zoals een kinderopvang, een plein is gerealiseerd waar de bewoners kunnen zitten, recreëren en eventueel bijeenkomsten kunnen organiseren. Ook het toekomstige Rottanova van de Architecten Cie in Rotterdam is een prima voorbeeld van effeciënt èn aantrekkelijk wonen in de binnenstad.

Woningen aan het daklandschap, boven de winkels ( Christian de Portzamparc)

Een goed voorbeeld van wonen in de stad op een geheel vernieuwende wijze is te zien in het nieuwe stadscentrum van Almere. Het project ‘De Citadel’ van de Franse architect Cristian de Portzamparc is een stapeling van woningen en winkels. De woningen, allen eengezinswoningen gelegen aan een ‘autovrij straatje’ liggen bovenop de winkelvolumes aan een glooiend groen daklandschap. Opvallend hier is de rust , terwijl enkele meters naar beneden mensen aan het winkelen zijn. Wanneer mensen op een aantrekkelijke manier in de stad kunnen wonen kunnen zij de auto laten staan en de fiets of metro naar het werk nemen waardoor zij niet meer met de auto door die stad hoeven te rijden.

Werken aan de binnenstad zodat mensen er graag willen wonen, het efficiënt plannen van industrieterreinen aan de randen van de stad, allemaal manieren om onze natuur een nieuwe kans te geven.

Terug naar het Hollandse landschap: een weiland, een boerderij en wat koeien. Ik mis dit landschap!

Een portret van : Justin Wijers

Zijn atelier in Rotterdam-Schiebroek is netjes. Tapijt op de grond, ladenkasten met daarin keurig gerangschikt zijn materialen, tekeningen en inspiratiemateriaal. Aan de wand hangt hier en daar een tekening, er staat een bank en een salontafel. Misschien niet wat men zou verwachten van het atelier van een kunstenaar; schoon en geordend.

Justin (1981) studeerde in 2004 af aan de Willem de Kooning Academie Rotterdam als Autonoom Beeldend Kunstenaar met een serie schilderijen en pen-tekeningen. In datzelfde jaar won hij met een ets van een baby de Allianz Grafiekprijs. Allianz nam, met de keuze voor het werk van Justin, een gedurfde stap aangezien zijn werk niet bepaald luchtig is zoals het meeste werk in de Allianz grafiekcollectie. In die tijd tekende Justin voornamenlijk afbeeldingen van gehandicapte, zieke kinderen en mensen. Baby’s met huidaandoeningen, kinderen met een gezwel of vergroeide benen, veelal uitgevoerd in pen-lijnen als in de hoogtelijnen van een landkaart.

Zijn fascinatie met de imperfectie van de mens ontstond in zijn tienerjaren. Justins moeder was werkzaam als lerares op een school voor meervoudig gehandicapte kinderen. Als jong kind kwam hij vaak op bezoek maar er viel hem niets op aan de kinderen, voor hem waren zij gewoon kinderen. Echter, in zijn tienerjaren toen hij de zorginstelling opnieuw bezocht viel hem pas op hoezeer deze kinderen afwijken van wat ‘normaal’ geacht wordt in onze maatschappij.

Nu, een paar jaar na het afstuderen, is Justin’s werk verder gegroeid en zijn meerdere lagen toegevoegd aan zijn tekeningen.

In zijn laatste serie toont hij een reeks ontzielde lichamen, ‘Dead Iraqi’ genaamd of ‘And they’ll show us proud parents’. Hij zoekt foto’s op internet van dode mensen, doodgeschoten of gewond geraakt tijdens een explosie. Het zijn zeer schokkende foto’s waarbij zichtbaar is wat wij nooit zullen zien op het nieuws of in documentaires; een dode man op de grond, zijn ingewanden kapotgeschoten liggen op straat. Een doodgeschoten aziatische vrouw, met haar gezicht naar de straat ligt ze in haar eigen bloed. Ze is van héél dichtbij gefotografeerd, op de achtergrond staan mensen te kijken.

Justin legt in zijn werk niet de nadruk op het feit dat hij het schokkend vind dat er mensen op verschrikkelijke wijze sterven in deze wereld. Hij vind dat wel degelijk en juist daarom kiest hij ervoor om dit te tonen, maar op het moment dat hij met een bepaald beeld aan het werk gaat koppeld hij de betekenis los van het beeld en gaat met de estethiek ervan aan het werk.

Hij kijkt naar kleur en vorm: “het bloed heeft verschillende tinten rood” , “de darmen lijken op witte draden, elegant gedrapeerd”. De foto wordt omgezet in kleuren en lijnen en daar waar in het oorspronkelijke beeld ingewanden te zien waren ontstaat in de tekening een scala van kleuren en vormen of een aanéénschakeling van beelden en teksten.

De teksten en beelden zeggen niet per sé iets over de toestand van de persoon en dienen al helemaal geen politiek doel. Het zijn slechts woorden en beelden die tijdens het werken in zijn hoofd opkomen, als in een flow op het papier terecht komen en soms iets zeggen over de schakeling die de kunstenaar in zijn hoofd maakt tussen bijvoorbeeld de overledene en de achterblijvers; ‘Mother, I can never come home again’, bloed veranderd in bloemen, vogels en een schreeuwende panda-beer. In sommige gevallen bieden deze teksten en beelden troost, of die troost voor de overledende, voor de kijker of voor de kunstenaar zelf bedoeld is is onduidelijk.

Het lichaam wordt uit zijn context gehaald en in het niets op een wit vel geplaatst.Gaat het hier nog om een mens?

Gaat het nog om een situatie, een plek of een aanleiding?

Waarom zijn deze mensen dood?

Is dat ook de vraag die de kunstenaar zich stelt?

Het vrije gebruik van kleur, de elegante lijnen, vorm, tekst en beeld komen op aandachtige wijze bij elkaar. Met dezelfde aandacht kiest Justin zijn beelden uit het grote, gruwelijke aanbod. Het is duidelijk dat hij geen sensatiezoeker of ramptoerist is, hij toont het drama in de wereld en droomt van tijden, van werelden en van levens waarin alles goed is.

Website: Justin Wijers

Enkel lief zijn om het lief zijn, niet om ‘geliefd’ te zijn.

Bloemen, borsten, rennen door gras, massage van een scrotum, water, een lichaam; de mens in zijn puurste vorm. Pipilotti Rist in Boymans van Beuningen.

Al tijdens mijn eerste jaar aan de Kunstacademie kwam ik in contact met het werk van Pipilotti Rist (Zwitserland, 1962). Zonder me bezig te houden met de betekenis van het werk raakte ik gefascineerd door de helverlichte, in kleur ondergedompelde, filmstills en gebruikte deze vaak in conceptuele collages. Dat Pipilotti’s beelden aantrekkelijk zijn is duidelijk!

De solo-tentoonstelling in museum Boymans van Beuningen is een verzameling van films en installaties van de afgelopen jaren samengevoegd tot een ‘gesamtkunstwerk‘ ontworpen door de kunstenares zelf. Lopend op je sokken geraak je van de ene ruimte, afgebakend door 3 lagen golvend geplaatste vitrages, in de ander waar je telkens weer een andere film kunt bezichtigen. Liggend op hoogpolig tapijt kun je, je nek ondersteund door een kussen dat als een slinger in de ruimte ligt en op die manier alle bezoekers met elkaar verbindt, een op het plafond geprojecteerde film bekijken. De films brengen je in een trans waarin alleen nog het zintuiglijke ertoe doet. Fel gekleurde beelden waarin de grens tussen mens en dier vervaagd, waarin bloemen inmens groot zijn, openbarstend fruit het zaad van de man vertegenwoordigd, alles in elkaar overvloeid waardoor de mens op 1 lijn met flora en fauna komt te staan.

Alle films die getoond worden zijn 1 film, de muziek begeleidt je van de een naar de ander, de glooiende stoffen om je heen …. het geheel creëerd het gevoel van een reis door de inwendige voelwereld van de kunstenares.

Nog te zien tot: 10 mei 2009

De Wijnhaeve: nog 30 jaar en dan neerhalen!!

Ik kan het nu niet langer ontkennen, hij staat er: De Wijnhaeve toren aan de Blaak in Rotterdam. Jarenlang was dit stuk braakliggende grond waar de trein richting Rotterdam-Zuid onder de grond raast een bron van inspiratie voor ons ‘kunstacademie-studenten’. We vierden er, zittend op kleedjes met broodjes en glaasjes wijn de intrede van het voorjaar en maakten experimentele ontwerpen voor dit prachtige stuk grond midden in het centrum van de stad.

En op een dag stond er een bord, met daarop een zeer treurige visualisatie van een weinig inspirerend bouwwerk. Een catalogustoren! Zonder identiteit, zonder enige verwijzing naar de historie van dit gebied (haven/treinen) en zonder een zichtbare toekomstige bijdrage aan de kosmopolitische uitstraling die deze omgeving de komende jaren zal krijgen.

Hoe kan zo’n gebouw in deze stad gebouwd worden? Rotterdam, de stad die graag pocht met haar skyline en haar moderne architectuur. Er is toch een Welstandscommissie? En een gemeenteraad? Juist op zo’n a-locatie verwacht je toch een zekere regie en ambitie van zowel deze partijen als degene die er gaat bouwen.
Het Laurenskwartier ondergaat de komende jaren een gigantische metamorfose. Waar de Hoogstraat, met zijn treurige jaren ’60 woningen als winkelstraat plotseling ophield en overging in een groot, kaal marktplein , waar de Laurenskerk, als een van de weinige nog overeindstaande monumenten van Rotterdam, als een eenzaam kind in een oorlogsgebied zich tussen al deze lelijkheid staande moest zien te houden en waar de Blaak, één van Rotterdams hoofdassen, totaal geen geborgenheid danwel grootsheid uitstraalt, dáár heeft de stad een blik met enthousiaste, hoogaangeschreven architecten opengetrokken om dit stukje potentie van allure te gaan voorzien. Het begon enige jaren geleden met het glazen Rotterdam City Building en niet veel later met het gemoedelijke complex ‘De Hofdame’ van Klunder Architecten.
Inmiddels zijn enkele gebouwen gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw. Rottanova van De Architecten Cie, een groot complex met appartementen en ruimte voor veel groen middels stapeling en verspringing waardoor ruimte ontstaat voor balkonnen en dakterrassen op veel verschillende niveaus, is van een kwaliteit die we in Nederland nog niet eerder gezien hebben, doelend op het binnenstedelijke, grootschalige karakter dat ruimte bied aan wonen binnen verschillende prijsniveaus èn de inwoners waardevolle buitenruimtes verschaft zonder daarvoor veel kostbare grond te moeten gebruiken. Naast dit project zal MVRDV’s fabuleuze markthal herrijzen, een gebouw dat de potentie heeft de levendige markt-en eetcultuur zoals we deze in het zuiden van Europa zien naar Rotterdam te brengen. Aan de Blaak, naast de markthal is onlangs begonnen met de bouw van Blaak 31, een aantrekkelijk ontwerp van KCAP Architecten waarin kantoren, een horecagelegenheid en een kunstgalerie ondergebracht worden.

Blaak 31 van KCAP, met ernaast MVRDV’s Markthal

Rottanova van De Architecten Cie

Hoog kwalitatieve architectuur in schril contrast met De Wijnhaeve-toren. Deze toren, niet hoog genoeg, niet slank genoeg, niet modern genoeg en indien ‘historisch’ het na te streven beeld was, niet historisch genoeg. Begrijp me niet verkeerd, ik zal me niet verzetten tegen een gebouw enkel omdat het een enigszins historiserend karakter heeft (taps toelopend naar boven, traditionele raamverdeling, antenne bovenop), ik verzet me tegen het gebrek aan kwaliteit (oa terug te zien in het materiaalgebruik en detaillering ), het gebrek aan fantasie en het gebrek aan inpassing in de omgeving. Wat bezielde de architect? Kon hij niets beters bedenken??
Op deze locatie had een gebouw dat een link zou leggen met de historie van deze plek (de Rotte die hier ooit naar de Maas stroomde, de havenfunctie die dit gebied ooit had en later de trein die hier boven de grond de verbinding vormde met het zuiden van de stad) veel beter kunnen bijdragen aan de toekomstige identiteit ofwel aan de Genius Loci (spirit of place). Daarnaast, historie daargelaten, nodigt het kavel en de locatie ook uit tot een meer iconisch gebouw. Het is een echte zichtlocatie. Een gebouw hoeft niet per sé de hoogte in om iconisch te zijn, denk aan het ING-gebouw langs de a10 van Meyer en van Schootten. Zo’n gebouw had ik hier nou graag gezien!

Wanneer ik erlangs kom breekt mijn ‘architectuur-hart’ een beetje. Hoelang zou het er nog staan? Persoonlijk vind ik het gerechtvaardigd om ‘m over 30 jaar weer te gaan slopen…..